طبق اطلاعیه‌های رسمی وزارت خزانه‌داری آمریکا، در سال ۲۰۲۶ دفتر کنترل دارایی‌های خارجی این وزارتخانه (OFAC) صرافی‌های نوبیتکس، والکس، بیت‌پین، رمزینکس، آبان تتر و بیت‌بانک را به‌صورت مستقیم تحریم کرده و پیش از آن هم دو صرافی ثبت‌شده در بریتانیا به نام‌های Zedcex و Zedxion را به دلیل فعالیت در بخش مالی ایران در فهرست تحریم قرار داده است؛ بنابراین پاسخ کوتاه به پرسش «کدام صرافی ارز دیجیتال ایرانی تحریم شده» یک فهرست رو به رشد است، نه یک نام. برای کاربری که در این صرافی‌ها حساب داشته یا تترش از آن‌ها آمده، تحریم صرافی به معنای فریز خودکار کیف پول شخصی نیست، اما تماس مستقیم یا چندمرحله‌ای کیف پول با آدرس‌های این صرافی‌ها می‌تواند امتیاز ریسک را بالا ببرد و هنگام واریز به صرافی خارجی مشکل‌ساز شود. این مقاله توصیه‌ی حقوقی یا سرمایه‌گذاری نیست و فقط اطلاعات منتشرشده در منابع رسمی را مرتب می‌کند.
پاسخ کوتاه: کدام صرافی‌های ایرانی در فهرست OFAC قرار گرفته‌اند و این برای کاربر چه معنایی دارد
در اطلاعیه‌های خزانه‌داری آمریکا، مبنای اصلی تحریم این صرافی‌ها فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ است که فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران را هدف می‌گیرد؛ برای برخی از آن‌ها، از جمله نوبیتکس و دو صرافی Zedcex و Zedxion، فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ که به مقابله با تامین مالی تروریسم مربوط است نیز به کار رفته است. اگر با سازوکار کلی فهرست تحریم آشنا نیستید، پیش از ادامه نوشته‌ی OFAC چیست را بخوانید.
تفاوت تحریم صرافی با فریز آدرس را باید از همین ابتدا روشن کرد: تحریم یک تصمیم حقوقی دولت آمریکا درباره‌ی یک شخص یا نهاد است، در حالی که فریز آدرس تتر تصمیمی است که صادرکننده‌ی تتر روی یک آدرس مشخص در بلاک‌چین اجرا می‌کند. این دو گاهی به هم مرتبط می‌شوند، اما یکی خودبه‌خود دیگری را به دنبال ندارد. جزئیات این سازوکار را در مقاله‌ی تحریم صرافی ارز دیجیتال و ریسک آن برای کیف پول توضیح داده‌ایم و اینجا روی فهرست و جدول زمانی تمرکز می‌کنیم.
جدول زمانی تحریم‌های OFAC علیه صرافی‌های ایرانی در ۲۰۲۶ از روی اطلاعیه‌های رسمی
جدول زیر فقط از متن اطلاعیه‌های رسمی خزانه‌داری آمریکا و پرسش‌های متداول OFAC استخراج شده است. تاریخ‌ها میلادی و معادل شمسی آن‌ها در پرانتز آمده است.
| تاریخ | صرافی یا نهاد هدف | مبنای اعلام‌شده | نکته‌ی کلیدی اطلاعیه |
|---|---|---|---|
| ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۰ بهمن ۱۴۰۴) | Zedcex و Zedxion، دو صرافی ثبت‌شده در بریتانیا، و بابک زنجانی | صرافی‌ها: ۱۳۹۰۲ و ۱۳۲۲۴؛ زنجانی: ۱۳۹۰۲ | به گفته‌ی اطلاعیه‌ی خزانه‌داری، نخستین بار بود که OFAC یک صرافی دارایی دیجیتال را به دلیل فعالیت در بخش مالی ایران تحریم کرد؛ Zedcex از زمان ثبت در اوت ۲۰۲۲ بیش از ۹۴ میلیارد دلار تراکنش پردازش کرده است. |
| ۱ مه ۲۰۲۶ (۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) | همه‌ی صرافی‌های دارایی دیجیتال ایرانی (راهنمای تفسیری، نه تحریم تازه) | فرمان ۱۳۵۹۹ و مقررات تحریم ایران | پرسش متداول ۱۲۵۰ اعلام کرد صرافی‌های ایرانی «موسسه‌ی مالی ایرانی» محسوب می‌شوند و اموالشان در حوزه‌ی قضایی آمریکا مسدود است، حتی اگر نامشان در فهرست SDN نباشد. |
| ۲ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۲ خرداد ۱۴۰۵) | نوبیتکس، والکس، بیت‌پین، رمزینکس و چند مدیر نوبیتکس | نوبیتکس: ۱۳۲۲۴ و ۱۳۹۰۲؛ سه صرافی دیگر: ۱۳۹۰۲ | طبق اطلاعیه‌ی رسمی، نوبیتکس در ۲۰۲۵ بیش از نیمی از ورودی‌های دارایی دیجیتال ایران را پردازش کرده و سهم والکس و بیت‌پین به ترتیب ۱۲ و ۱۰ درصد بوده است. |
| ۷ اوت ۲۰۲۶ (۱۶ مرداد ۱۴۰۵) | آبان تتر؛ شبکه‌ی شل‌بیت (Shelbit) و سیاوش کیوان‌پور | آبان تتر: ۱۳۹۰۲؛ شل‌بیت: ۱۳۲۲۴ | به گفته‌ی اطلاعیه‌ی خزانه‌داری، آبان تتر میلیون‌ها دلار تراکنش با صرافی‌های تحریم‌شده‌ی قبلی از جمله نوبیتکس، والکس، بیت‌پین و رمزینکس داشته است. شرکت‌های اداره‌کننده‌ی شل‌بیت در گرجستان، امارات و لهستان ثبت شده‌اند. |
| ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۶ شهریور ۱۴۰۵) | بیت‌بانک (BitBank) و شرکت توسعه‌دهنده‌ی آن، پیشتاز سیمرغ | فرمان ۱۳۹۰۲ | اطلاعیه‌ی رسمی بیت‌بانک را صرافی تحت کنترل بابک زنجانی معرفی کرده و از تحریم‌های قبلی شبکه‌ی او در ۳۰ ژانویه و ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ نام برده است. |
| ۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ مهر ۱۴۰۵) | شبکه‌ی A7 (صرافی ایرانی نیست) | تحریم به‌عنوان سازمان جنایی فراملی | در این اطلاعیه شبکه‌ی پرداخت مرتبط با روسیه با نوبیتکس مرتبط دانسته شده است؛ این ردیف برای نشان دادن گسترش دامنه‌ی رصد آمده است. |
دو نکته در خوانش این جدول مهم است. اول، متن اطلاعیه‌های مربوط به آبان تتر و شل‌بیت هیچ آدرس کیف پول مشخصی را فهرست نکرده‌اند و جزئیات شناسایی را به صفحه‌ی اقدامات اخیر OFAC ارجاع داده‌اند؛ برای اینکه بدانید آدرسی رسما در فهرست آمده است، باید ورودی فهرست SDN را دید و بقیه‌ی انتساب‌ها از تحلیل زنجیره‌ای به دست می‌آید. دوم، طبق پرسش متداول ۱۲۵۷، اشخاص و موسسه‌های غیرآمریکایی که با این صرافی‌ها معامله کنند نیز ممکن است در معرض تحریم ثانویه قرار گیرند؛ همین بند توضیح می‌دهد که چرا صرافی‌های خارجی به منشا وجوه کاربران ایرانی حساس‌تر شده‌اند. پرونده‌ی آبان تتر را جداگانه در نوشته‌ی آیا آبان تتر تحریم شده؟ بررسی کرده‌ایم.
اگر در یکی از این صرافی‌ها حساب داشته‌ام، چه ریسکی به تتر و کیف پولم می‌رسد
داشتن حساب در یک صرافی تحریم‌شده به‌تنهایی باعث نمی‌شود آدرس شخصی شما در کیف پول غیرامانی فریز شود؛ اطلاعیه‌های بالا کاربران عادی را هدف نگرفته‌اند و هیچ‌کدام فهرستی از کاربران ارائه نکرده‌اند. ریسک واقعی در لایه‌ی تراکنش‌ها شکل می‌گیرد: اگر تتری که اکنون در کیف پول شماست مستقیم از آدرس برداشت یکی از این صرافی‌ها آمده باشد، یا با یک یا دو واسطه به آدرس‌هایی برسد که به نهادهای تحریم‌شده نسبت داده شده‌اند، سامانه‌های پایش ریسک این تماس را می‌بینند و امتیاز ریسک کیف پول بالا می‌رود.
این ریسک با فریز متفاوت است ولی بی‌ارتباط با آن هم نیست. برای اینکه تصویری از مقیاس فریزها داشته باشید: طبق رادار فریز تتر SafeON، در ۳۰ روز منتهی به ۸ آبان ۱۴۰۵ (۳۰ اکتبر ۲۰۲۶)، ۵۳۳ آدرس تتر فریز شده و از سال ۲۰۱۷ تاکنون ۱۲,۳۲۲ آدرس فریز و ۱,۳۳۵ آدرس آزاد شده است. این عددها تعداد آدرس‌اند و قطعی‌اند، اما رادار تفکیک کشوری ندارد، پس نباید آن‌ها را به آدرس‌های ایرانی یا به کاربران صرافی‌های تحریم‌شده نسبت داد؛ همچنین این داده درباره‌ی هیچ شخص مشخصی چیزی را اثبات نمی‌کند.
واریز از صرافی تحریم‌شده به صرافی خارجی و نگاه صرافی به منشا وجوه
رایج‌ترین سناریوی پرریسک برای کاربر ایرانی این است که تتر را از صرافی داخلی برداشت کند و مستقیم یا پس از یک توقف کوتاه در کیف پول شخصی به یک صرافی خارجی بفرستد. بسیاری از صرافی‌های خارجی پیش از اعتبار دادن به واریز، آدرس مبدا را غربال می‌کنند و اگر ریسک آن بالا باشد ممکن است واریز را نگه دارند یا حساب را محدود کنند. با توجه به آنچه پرسش متداول ۱۲۵۷ درباره‌ی ریسک تحریم ثانویه برای موسسه‌های غیرآمریکایی می‌گوید، طبیعی است که این صرافی‌ها تماس با آدرس‌های نوبیتکس، والکس، بیت‌پین، رمزینکس، آبان تتر یا بیت‌بانک را جدی بگیرند.
نکته‌ی عملی این است که پیش از واریز، کیف پول خودتان را بررسی کنید، نه فقط آدرس مقصد را. اگر کیف پول شما سابقه‌ی دریافت مستقیم از این صرافی‌ها دارد، این سابقه با جابه‌جا کردن دارایی بین چند آدرس شخصی پاک نمی‌شود، چون تحلیل منشا وجوه معمولا چند مرحله به عقب نگاه می‌کند. تصمیم درباره‌ی اینکه در این وضعیت چه کنید به شرایط حقوقی شما بستگی دارد و برای آن باید با مشاور حقوقی صلاحیت‌دار مشورت کنید.
آیا صرافی ایرانی بدون تحریم وجود دارد؟ چرا فهرست امروز تضمین فردا نیست
جدول بالا نشان می‌دهد که دامنه‌ی تحریم‌ها در کمتر از ده ماه از دو صرافی ثبت‌شده در خارج به بزرگ‌ترین صرافی‌های داخلی و سپس به صرافی‌هایی رسیده که با صرافی‌های تحریم‌شده‌ی قبلی تراکنش داشته‌اند؛ اطلاعیه‌ی آبان تتر (طبق فرمان ۱۳۹۰۲) به‌طور مشخص به تراکنش‌های آن با صرافی‌های تحریم‌شده‌ی قبلی اشاره کرده است. افزون بر این، پرسش متداول ۱۲۵۰ صراحتا می‌گوید صرافی‌های دارایی دیجیتال ایرانی از نظر مقررات تحریم آمریکا موسسه‌ی مالی ایرانی هستند و اموالشان در حوزه‌ی قضایی آمریکا مسدود است، حتی اگر نامشان در فهرست SDN نیامده باشد.
به همین دلیل، نبودن نام یک صرافی در فهرست امروز را نمی‌توان نشانه‌ی امن بودن آن دانست و SafeON هیچ صرافی‌ای را به‌عنوان «بدون تحریم» معرفی یا توصیه نمی‌کند. آنچه قابل سنجش است، ریسک تراکنش‌های یک کیف پول مشخص در زمان بررسی است.
بررسی تماس کیف پول با آدرس‌های تحریم‌شده پیش از خرید تتر خارج از صرافی
بسیاری از کاربران تتر را از طریق خرید تتر مستقیم از یک نفر و خارج از صرافی‌های رمزارزی (معامله‌ی P2P یا همتا به همتا؛ مثلا از فروشنده‌ای در گروه تلگرامی با کارت‌به‌کارت) تهیه می‌کنند. در معامله‌ی خارج از صرافی، شما نمی‌دانید تتر فروشنده از کجا آمده است؛ ممکن است مستقیم از یکی از صرافی‌های تحریم‌شده برداشت شده یا از مسیری عبور کرده باشد که بعدا برای کیف پول شما دردسر بسازد. چند گام عملی:
- پیش از پرداخت، آدرس فرستنده را بگیرید و با استعلام ولت ریسک آن را بسنجید؛ امتیاز ریسک ۰ تا ۱۰۰ همراه با دلایل آن نشان می‌دهد آیا تماسی با آدرس‌های تحریم‌شده‌ی OFAC، صرافی‌های مرتبط با ایران، میکسرها یا وجوه سرقتی وجود دارد.
- وضعیت فریز یا لیست سیاه تتر را برای همان آدرس بررسی کنید؛ این بررسی در SafeON برای شبکه‌های ترون، بی‌ان‌بی اسمارت چین و اتریوم انجام می‌شود.
- پیش از واریز به صرافی خارجی، کیف پول خودتان را هم بررسی کنید و گزارش PDF را برای سوابق خود نگه دارید.
- اگر کیف پول یا طرف معامله‌ی تکراری دارید، می‌توانید آن را به فهرست رصد SafeON اضافه کنید تا هشدارها، از جمله در تلگرام، برایتان ارسال شود.
SafeON دارایی فریزشده را آزاد یا بازیابی نمی‌کند و مشاوره‌ی حقوقی یا سرمایه‌گذاری نمی‌دهد؛ کار آن نشان دادن ریسک پیش از تصمیم است. بررسی ریسک کیف پول در SafeON
پرسش‌های متداول
لیست صرافی‌های ارز دیجیتال ایرانی تحریم شده کدام است؟
بر اساس اطلاعیه‌های رسمی خزانه‌داری آمریکا تا مهر ۱۴۰۵: نوبیتکس، والکس، بیت‌پین و رمزینکس (۲ ژوئن ۲۰۲۶)، آبان تتر (۷ اوت ۲۰۲۶) و بیت‌بانک (۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶)، به‌علاوه‌ی Zedcex و Zedxion (۳۰ ژانویه ۲۰۲۶) و شبکه‌ی شل‌بیت که خارج از ایران ثبت شده‌اند. این فهرست ممکن است تغییر کند و مرجع نهایی، فهرست رسمی OFAC است.
اگر صرافی من تحریم شود، تترم فریز می‌شود؟
تحریم صرافی به معنای فریز خودکار آدرس کیف پول شخصی شما نیست. فریز را صادرکننده‌ی تتر روی آدرس‌های مشخص اجرا می‌کند. با این حال تتری که در خود صرافی تحریم‌شده نگه می‌دارید تابع وضعیت همان صرافی است و تماس کیف پول شما با آدرس‌های آن، ریسک را بالا می‌برد.
واریز از صرافی تحریم‌شده به صرافی خارجی مشکل ایجاد می‌کند؟
ممکن است. بسیاری از صرافی‌های خارجی آدرس مبدا واریز را غربال می‌کنند و اگر ریسک آن بالا باشد ممکن است واریز را نگه دارند یا حساب را محدود کنند. OFAC هم در پرسش متداول ۱۲۵۷ هشدار داده که موسسه‌های غیرآمریکایی معامله‌کننده با این صرافی‌ها ممکن است تحریم شوند.
از کجا بفهمم کیف پولم با آدرس تحریم‌شده تراکنش داشته است؟
آدرس کیف پول را در SafeON بررسی کنید؛ گزارش، امتیاز ریسک ۰ تا ۱۰۰ را همراه با دلایل نشان می‌دهد، از جمله تماس با آدرس‌های تحریم‌شده‌ی OFAC و صرافی‌های مرتبط با ایران در چند مرحله‌ی تراکنش، و وضعیت فریز تتر را هم اعلام می‌کند.