پاسخ کوتاه به پرسش «تراست ولت تحریم ایران» این است: شرایط استفاده‌ی رسمی تراست ولت، که نسخه‌ی آن «آخرین به‌روزرسانی: ۱ ژانویه ۲۰۲۴» را دارد و ما آن را در ۱۰ آبان ۱۴۰۵ بازبینی کردیم، تصریح می‌کند کاربر نباید در حوزه‌ای که به‌طور جامع از سوی آمریکا تحریم شده (از جمله کوبا، ایران، کره شمالی، سوریه و مناطق کریمه، دونتسک و لوهانسک اوکراین) مستقر باشد، ساکن یا تبعه‌ی آن باشد، یا نهادی باشد که طبق قوانین آن حوزه ثبت شده است. بنابراین طبق متن خود این شرایط، کاربران ایرانی در دسته‌ی واجد شرایط قرار نمی‌گیرند. اما این بند با «فریز شدن تتر» یکی نیست؛ این مقاله سه موضوع را از هم جدا می‌کند: آنچه شرایط استفاده می‌گوید، این‌که کیف پول غیرحضانتی دارایی را نگه نمی‌دارد، و این‌که فریز تتر تصمیم صادرکننده‌ی تتر درباره‌ی یک آدرس است.
پاسخ کوتاه: شرایط استفاده تراست ولت درباره کاربران کشورهای تحریم‌شده چه می‌گوید
در بخش «Eligibility» (شرایط واجد صلاحیت بودن) در شرایط استفاده‌ی رسمی تراست ولت، چند شرط کنار هم آمده است: سن دست‌کم ۱۸ سال و اهلیت قانونی، مجاز بودن استفاده طبق قوانین محل کاربر، استفاده فقط از وجوه قانونی متعلق به خود کاربر، و دو شرط مرتبط با تحریم. شرط اول به حوزه‌های تحت تحریم جامع آمریکا مربوط است و شرط دوم به فهرست‌های اشخاص ممنوع یا محدود.
نکته‌ی مهم این است که شرط اول فقط به «محل حضور» محدود نیست و چهار دسته را پوشش می‌دهد: کسی که در آن حوزه مستقر است، کسی که ساکن آن است، کسی که تبعه‌ی آن است، و نهادی که طبق قوانین آن حوزه ثبت شده است. ایران به‌صراحت در فهرست نمونه‌ها نام برده شده است.
ترجمه بند تحریمی شرایط استفاده و تاریخ بررسی آن
ترجمه‌ی فارسی بند تحریمی، بر اساس متنی که در تاریخ ۱۰ آبان ۱۴۰۵ از صفحه‌ی رسمی باز شد، به این شرح است:
شما نباید در هیچ حوزه‌ای که به‌طور جامع از سوی آمریکا تحریم شده است، از جمله و نه محدود به کوبا، ایران، کره شمالی، سوریه و مناطق کریمه، دونتسک و لوهانسک اوکراین، مستقر باشید، یا ساکن یا تبعه‌ی آن باشید، یا نهادی باشید که طبق قوانین آن ثبت شده است؛ و نباید در حال حاضر در هیچ فهرست اشخاص ممنوع یا محدودی باشید که دولت آمریکا (از جمله فهرست اتباع ویژه و اشخاص مسدودشده (SDN) و فهرست تحریم‌گریزان خارجی دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا یا OFAC، و فهرست نهادهای اداره صنعت و امنیت (BIS) وزارت بازرگانی آمریکا)، شورای امنیت سازمان ملل، دولت بریتانیا، اتحادیه اروپا یا کشورهای عضو آن، یا هر مرجع تحریمی مرتبط دیگر نگه می‌دارند.
عبارت کلیدی متن انگلیسی «comprehensively sanctioned by the U.S.» است. در همان صفحه آمده که تراست ولت اختیار کامل دارد برخی افراد را از دسترسی منع کند و معیارهای واجد شرایط بودن را هر زمان تغییر دهد. چون شرایط استفاده ممکن است عوض شود، تاریخ بازبینی را در نظر داشته باشید و پیش از هر تصمیم، نسخه‌ی جاری را خودتان بخوانید.
| موضوع | منبع رسمی | تاریخ نسخه |
|---|---|---|
| شرایط واجد صلاحیت بودن کاربر تراست ولت | شرایط استفاده‌ی تراست ولت | ۱ ژانویه ۲۰۲۴ |
| اختیار فریز توکن‌های تتر | شرایط استفاده‌ی تتر | ۲۶ فوریه ۲۰۲۶ |
| برنامه‌ی تحریم ایران | صفحه‌ی OFAC | صفحه‌ی زنده، بازبینی ۱۰ آبان ۱۴۰۵ |
این مقاله توصیه‌ی حقوقی نیست و وضعیت حقوقی هیچ کاربری را تعیین نمی‌کند؛ هدف فقط توضیح متن منابع رسمی است. برای زمینه‌ی کلی‌تر، راهنمای تحریم OFAC و کیف پول‌های ایرانی را ببینید.
کیف پول غیرحضانتی چیست و چه کسی می‌تواند دسترسی به دارایی را ببندد
همان شرایط استفاده تراست ولت را یک نرم‌افزار کیف پول غیرحضانتی معرفی می‌کند و می‌گوید فقط خود کاربر کنترل و مسئولیت کامل دارایی‌ها و کلیدهای خصوصی‌اش را دارد. طبق همین متن، تراست ولت رمز کیف پول، کلید خصوصی یا عبارت بازیابی کاربر را دریافت یا نگه‌داری نمی‌کند، دارایی دیجیتال را ذخیره، ارسال یا دریافت نمی‌کند و نمی‌تواند رمز فراموش‌شده را بازسازی کند.
پیامد عملی این توصیف آن است که باید میان دو لایه تفاوت گذاشت:
- لایه‌ی نرم‌افزار: مجوز استفاده از اپلیکیشن، که طبق متن شرایط می‌تواند در صورت نقض شرایط بدون اطلاع قبلی خاتمه یابد.
- لایه‌ی بلاکچین: دارایی روی شبکه (مثلا تتر TRC20 روی ترون) به یک آدرس تعلق دارد و کنترل آن با کلید خصوصی یا عبارت بازیابی است، نه با حساب کاربری در یک شرکت.
به همین دلیل، شرایط استفاده تاکید می‌کند که بدون نسخه‌ی پشتیبان خارج از سرویس، دسترسی به کیف پول ممکن است از دست برود. نگه‌داری امن عبارت بازیابی، به‌صورت آفلاین و دور از دید دیگران، مهم‌ترین عامل حفظ دسترسی در یک کیف پول غیرحضانتی است.
تحریم اپلیکیشن با فریز تتر یکی نیست: نقش صادرکننده تتر و OFAC
فریز تتر در سطح قرارداد توکن و روی یک آدرس مشخص اعمال می‌شود و تصمیم آن با شرکت صادرکننده‌ی تتر است، نه با اپلیکیشن کیف پولی که آن آدرس را نمایش می‌دهد. شرایط استفاده‌ی تتر (به‌روزرسانی ۲۶ فوریه ۲۰۲۶) به این شرکت اجازه می‌دهد در صورت الزام قانون توکن‌ها را فریز کند و در صورت دستور دولت خدمات را تعلیق کند، و قرار دادن آدرس دارای تتر در فهرست سیاه را از جمله اقدام‌های ممکن در برابر نقض شرایط آورده است. همین متن ایران را در تعریف «حوزه‌ی ممنوع» آورده و فهرست‌های OFAC، از جمله فهرست SDN، را جزو فهرست‌های تحریمی خود تعریف کرده است.
از طرف دیگر، صفحه‌ی رسمی برنامه‌ی تحریم ایران در OFAC مقررات اصلی این برنامه، از جمله مقررات معاملات و تحریم‌های ایران (31 CFR Part 560)، و فهرست SDN را معرفی می‌کند.
| پرسش | تحریم در شرایط استفاده‌ی اپلیکیشن | فریز تتر |
|---|---|---|
| تصمیم‌گیرنده کیست؟ | ارائه‌دهنده‌ی نرم‌افزار | صادرکننده‌ی تتر |
| روی چه چیزی اثر دارد؟ | مجوز استفاده از اپلیکیشن | موجودی تتر یک آدرس مشخص روی بلاکچین |
| آیا به اپلیکیشن کیف پول وابسته است؟ | بله | خیر؛ آدرس در هر کیف پولی باز شود، وضعیتش همان است |
داده رادار SafeON: فریز آدرس تتر چقدر رایج است
برای این‌که مقیاس فریز آدرس‌ها روشن شود، طبق رادار فریز تتر SafeON در ۳۰ روز اخیر ۵۱۳ آدرس فریز شده و از سال ۲۰۱۷ تاکنون ۱۲,۳۲۴ فریز در برابر ۱,۳۳۵ آزادسازی ثبت شده است. تعداد آدرس‌ها قطعی است، اما مبلغ‌های رادار موجودی تتر آدرس‌های فریزشده‌ی شبکه‌ی ترون طبق آخرین اندازه‌گیری است، اتریوم در جمع مبلغ‌ها حساب نشده و این موجودی ممکن است بعدا با سوزاندن دارایی توسط تتر کم شود.
این آمار فقط نشان می‌دهد فریز یک سازوکار فعال و تکرارشونده در سطح آدرس است. این داده درباره‌ی ملیت دارندگان این آدرس‌ها چیزی نمی‌گوید و نباید آن را مدرکی درباره‌ی هیچ شخص یا گروه مشخصی دانست.
ریسک واقعی برای تتر کاربران ایرانی و بررسی آدرس پیش از دریافت
از آن‌جا که فریز به آدرس گره خورده است، یکی از ریسک‌های عملی، دریافت تتر از آدرسی است که سابقه‌ی پرریسک دارد یا با آدرس‌های تحریم‌شده و منابع مشکوک در ارتباط بوده است. این موضوع به‌ویژه در دو سناریو اهمیت دارد:
- خرید تتر مستقیم از یک نفر و خارج از صرافی‌های رمزارزی (معامله‌ی P2P یا همتا به همتا؛ مثلا از فروشنده‌ای در گروه تلگرامی با کارت‌به‌کارت): پیش از پرداخت، آدرس فرستنده را بررسی کنید.
- واریز از کیف پول خودتان به یک صرافی خارجی: بسیاری از صرافی‌های خارجی آدرس مبدا را پیش از ثبت واریز بررسی می‌کنند و اگر ریسک آن بالا باشد ممکن است واریز را نگه دارند یا حساب را محدود کنند؛ پس بهتر است ابتدا ریسک کیف پول خودتان را بسنجید.
بررسی AML کیف پول در SafeON برای یک آدرس امتیاز ریسک ۰ تا ۱۰۰ همراه با دلایل آن ارائه می‌دهد: ارتباط با آدرس‌های تحریم‌شده‌ی OFAC، وضعیت فریز یا فهرست سیاه تتر، و ردیابی منشا وجوه در چند مرحله (میکسرها، دارک‌نت، کلاهبرداری، وجوه سرقتی، صرافی‌ها و صرافی‌های مرتبط با ایران). شبکه‌های ترون و BNB Smart Chain به‌طور کامل پوشش داده می‌شوند و اتریوم برای وضعیت فریز.
در پلن‌های پولی می‌توانید کیف پول خودتان یا طرف‌های معامله‌ی تکراری را در فهرست رصد SafeON قرار دهید. SafeON ریسک را روزانه دوباره بررسی می‌کند و به محض این‌که رادار درخواست فریز برای آدرس را ببیند یا آدرس فریز شود، از طریق تلگرام و ایمیل هشدار می‌دهد (و در برخی پلن‌ها برای افزایش ریسک، پیامک یا تماس) و واریزها و برداشت‌ها را هر چند دقیقه گزارش می‌کند. SafeON دارایی فریزشده را آزاد یا بازیابی نمی‌کند.
سؤالات متداول
آیا شرایط استفاده تراست ولت شامل کاربران ایرانی می‌شود؟
طبق نسخه‌ی «۱ ژانویه ۲۰۲۴» که در ۱۰ آبان ۱۴۰۵ بازبینی شد، کاربر نباید در حوزه‌ای که به‌طور جامع از سوی آمریکا تحریم شده (از جمله ایران) مستقر باشد، ساکن یا تبعه‌ی آن باشد، یا نهادی ثبت‌شده طبق قوانین آن باشد. بنابراین متن شرایط، کاربران ایرانی را در دسته‌ی واجد شرایط قرار نمی‌دهد. این توضیح متن است، نه نظر حقوقی.
آیا تراست ولت می‌تواند دارایی کاربران ایرانی را مسدود کند؟
طبق شرایط استفاده، تراست ولت کیف پول غیرحضانتی است، دارایی را ذخیره یا منتقل نمی‌کند و کلید خصوصی را نگه نمی‌دارد. آنچه شرایط به آن اختیار می‌دهد، منع دسترسی یا خاتمه‌ی مجوز استفاده از نرم‌افزار است؛ این با مسدود کردن موجودی روی بلاکچین تفاوت دارد.
آیا تتر من در تراست ولت به خاطر ایرانی بودن فریز می‌شود؟
فریز تتر تصمیم صادرکننده‌ی تتر درباره‌ی یک آدرس است، نه تصمیم اپلیکیشن کیف پول. شرایط استفاده‌ی تتر به آن اجازه‌ی فریز در صورت الزام قانون را می‌دهد و ایران را حوزه‌ی ممنوع تعریف کرده است؛ اما درباره‌ی این‌که چه آدرسی فریز می‌شود، هیچ منبعی نمی‌تواند از پیش قطعیت بدهد. بررسی سابقه‌ی آدرس پیش از دریافت تتر، ریسک دریافت از آدرس‌های پرخطر را کاهش می‌دهد.
عبارت بازیابی چه نقشی در حفظ دسترسی به کیف پول دارد؟
در کیف پول غیرحضانتی، کنترل دارایی با کلید خصوصی و عبارت بازیابی است و ارائه‌دهنده‌ی نرم‌افزار نمی‌تواند آن را بازسازی کند. اگر نسخه‌ی پشتیبان امنی از عبارت بازیابی نداشته باشید، ممکن است دسترسی به کیف پول برای همیشه از دست برود.